AUV njofton forcimin e programeve të monitorimit të cilësisë së produkteve, në përgjigje të dukurive gjithnjë e më të shpeshta të të ashtuquajturit “mashtrim ushqimor”, i cili po bëhet një sfidë serioze jo vetëm në vend, por edhe në të gjithë Evropën
Fisnik PASHOLLI
Shkup, 3 qershor – Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka zbuluar manipulime serioze dhe mashtrime ndaj konsumatorëve gjatë inspektimeve në rrjetet kryesore të supermarketeve në vend. AUV testoi 91 mostra qumështi, produktesh qumështi dhe mishrash të improvizuara nga prodhimi vendas dhe i importuar me qëllim përcaktimin nëse cilësia e tyre reale korrespondon me atë që është shkruar në deklarata. Analizat nga Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë kanë zbuluar se disa operatorë ushqimorë po i mashtrojnë qëllimisht konsumatorët duke shitur produkte përbërja e të cilave nuk korrespondon me atë që deklarohet në deklaratë. Në këtë cikël kontrolli, u morën gjithsej 91 mostra nga pikat e shitjes me pakicë në Shkup, nga të cilat: 45 mostra të produkteve të qumështit dhe qumështit dhe 46 mostra të produkteve të mishit (produkte të mishit të konservuar).
Te 10 prodhues dhe tregtarë të përpunimeve të qumështit u zbuluan mangësi dhe të gjithëve iu vendosën gjoba nga një mijë deri në 3,500 euro. Rasti më drastik është rasti i një djathi të vogël që u deklarua se përmbante 20 për qind yndyrë qumështi, ndërsa analizat laboratorike treguan se përmbante vetëm 1 për qind. Përveç këtij rasti, u identifikuan parregullsi edhe në tetë prodhues dhe importues të tjerë, ku kishte ndryshime midis përbërjes së deklaruar dhe asaj aktuale të produkteve. Një operator u gjet gjithashtu duke përdorur vaj palme në një produkt të etiketuar si produkt qumështi, pas së cilës produkti i kontestuar u tërhoq nga shitja dhe u shkatërrua.
Në ndërkohë, kryeministri Hristijan Mickoski vlerëson se më e rëndësishmja është se nuk ka rrezik për shëndetin e qytetarëve, por raste të tilla e dëmtojnë seriozisht besimin tek prodhuesit.
“Problemi është se përbërja e deklaruar nuk përputhet me rezultatet e analizave laboratorike. Nëse vërtet ka ndodhur, atëherë pyetja se çfarë ka ndodhur në të kaluarën është e justifikuar. Bëhet fjalë për kontrolle të rregullta dhe do të vazhdojnë edhe për produkte të tjera. Dëmi nuk është vetëm moral, por edhe financiar. Në raste të tilla vihet në pikëpyetje reputacioni i prodhuesve dhe besimi i konsumatorëve”, tha Mickoski. Kur u pyet nëse kontrolli ishte i jashtëzakonshëm, kryeministri Mickoski tha se ishte një kontroll i rregullt dhe shtoi se Agjencia e Veterinarisë dhe Ushqimit do të vazhdojë, në përputhje me kompetencat e saj ligjore, të marrë të gjitha masat e nevojshme në këtë rast.
Sipas Organizatës së Konsumatorëve, parregullsitë e zbuluara mund të ndikojnë në shitjet e produkteve të qumështit.
Kryetarja e Organizatës së Konsumatorëve të Maqedonisë, Marijana Lonçar Velkova, thotë se nevojiten inspektime më të shpeshta për të luftuar fenomene të tilla, të cilat krijojnë konkurrencë të padrejtë midis prodhuesve që deklarojnë me ndershmëri produktet e tyre dhe atyre që fshehin informacione të rëndësishme nga konsumatorët ose i mashtrojnë qëllimisht ata me qëllim që të realizojnë një fitim më të madh.
“Është mirë që po kryhen kontrolle të tilla, por ato duhet të jenë të rregullta dhe të vazhdueshme. Prej kohësh thuhet se disa djathëra përmbajnë vaj palme, dhe vetë tregtarët e theksojnë këtë.. Fshehja e të dhënave që janë me rëndësi thelbësore për konsumatorët kur marrin një vendim blerjeje përbën mashtrim dhe, sipas Ligjit për Mbrojtjen e Konsumatorit, konsiderohet një praktikë e padrejtë tregtare. Në raste të tilla, prodhuesi mund të përballet edhe me sanksione shtesë. Megjithatë, në këtë rast të veçantë, nuk bëhet fjalë për një produkt të pasigurt, por për deklarim të rremë”, thekson Velkova.
Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) njofton forcimin e programeve të monitorimit të cilësisë së produkteve, në përgjigje të dukurive gjithnjë e më të shpeshta të të ashtuquajturit “mashtrim ushqimor”, i cili po bëhet një sfidë serioze jo vetëm në vend, por edhe në të gjithë Evropën. Svetlana Kolariç nga AUV, në një paraqitje të ftuar në emisionin “Direkt” në televizionin Telma, shpjegoi se Agjencia punon sipas planeve shumëvjeçare dhe vjetore të kontrollit që mbështeten në analiza të hollësishme të tregut – nga sasitë e qumështit të blerë dhe mishit të prodhuar, deri te importi i produkteve ushqimore. Si pikë kontakti për Sistemin e Alarmit të Shpejtë (RASFF), AUV monitoron vazhdimisht problemet ushqimore që zhvillohen në vendet fqinje dhe në Evropë. Kolariç vuri në dukje se kryhen analiza të përditshme, në bazë të të cilave merren vendime se cilat kontrolle duhet të kryhen në terren.
“Ne kemi disa programe monitorimi – për rreziqet mikrobiologjike, për aditivët e të ngjashme. Por, për fat të keq, ende kemi një numër të vogël mostrash ku analizojmë cilësinë. Në të ardhmen e afërt, duhet të punojmë në një program më të madh monitorimi posaçërisht për cilësinë e produkteve”, tha Kolariç.
Fokusi kryesor i prezantimit të Kolariç ishte te “mashtrimi me ushqimin”, një trend ku tregtarët dhe prodhuesit manipulojnë përbërjen e ushqimit ose specifikimet teknologjike me qëllim që të nxjerrin një fitim më të madh, ku deklarata e produktit nuk korrespondon me përmbajtjen e saj. Sipas saj, disa produkte kyçe kryesojnë “listën kryesore” evropiane të mashtrimeve janë vaj ulliri, mjalti, produktet e qumështit dhe të mishit. Andaj mbrojtja e konsumatorit kërkon vigjilencë të vazhdueshme dhe një zgjerim të fushëveprimit të kontrolleve, në mënyrë që të sigurohet që ajo që blejnë qytetarët të përputhet vërtet me atë që është shkruar në etiketë. “Për shkak të presionit publik, pasi të jenë analizuar të gjitha të dhënat, emrat e të gjithë prodhuesve dhe operatorëve që kanë shkelur ligjin do të bëhen publikë”, thonë nga AUV.
Nga AUV informuan se ndryshimet në Ligjin për Kundërvajtjet janë në fazën përfundimtare, në të cilat dënimet do të jenë më të larta për raste të tilla.
Ndryshe, raporti i fundit i progresit të Komisionit Evropian ka konstatuar përparim të pjesshëm në fushën e sigurisë ushqimore. “Sa i përket sigurisë së përgjithshme ushqimore, korniza ligjore është ende pjesërisht në përputhje me rregulloren e përgjithshme të ligjit për ushqimin. Ligji i ri për Kontrollet Zyrtare, i cili ka qenë në përgatitje prej disa vitesh, ende nuk është miratuar. Agjencia e Sigurisë Ushqimore kreu auditime të rregullta të laboratorëve në fushën e veterinarisë dhe sigurisë ushqimore. Agjencia i kreu misionet e saj në përputhje me standardet e menaxhimit të cilësisë në shumicën e fushave. Megjithatë, qasja e bazuar në risk dhe parimi i transparencës nuk janë zbatuar ende në të gjitha sistemet zyrtare të kontrollit. Sistemet duhet të financohen në mënyrë të mjaftueshme për të ruajtur qëndrueshmërinë e tyre”, thuhet në raport.(koha.mk)
