Punonjësit kroat rendin në Austri, Gjermani… në sektorin e hotelerisë, gastronomisë, ndërtimtarisë, ndërsa vendet vakante i zënë punonjësit nga hapësirat e ish Jugosllavisë të joshur edhe me paga më të larta se në vendet e tyre, por edhe ushqim dhe fjetje të paguar
Fisnik PASHOLLI
Shkup, 14 prill – Boshllëkun në tregun sezonal të punës në Kroaci me vite e përmbushin punonjësit nga rajoni dhe nga bota . Punonjësit kroat rendin në Austri, Gjermani…. dhe shtetet e tjera evropiane në sektorin e hotelerisë, gastronomisë, ndërtimtarisë, ndërsa vendet vakante i zënë edhe punonjësit nga hapësirat e ish Jugosllavisë të joshur edhe me paga më të larta se në vendet e tyre, por edhe ushqim dhe fjetje të paguar. Zoran Koçovski, nga agjencia “Kouzon”, tha se çdo vit midis 15 dhe 25 mijë qytetarë nga Republika e Maqedonisë largohen për punë sezonale në vende të tjera. “Nevoja për punë është për shkak të uljes së shkallës së lindjeve në Kroaci, rrjedhjes së punës drejt BE-së. E gjithë kjo ka kontribuar në një nevojë të madhe për punë, dhe ajo që duhet të them është se kroatët po udhëheqin në Ballkan për sa i përket nevojave për punë. Sezonin e kaluar, numri më i madh i qytetarëve nga Maqedonia u punësuan në Kroaci. Sipas të dhënave tona, mbi 15,680 persona nga Maqedonia u regjistruan si punëtorë sezonalë në këtë vend”, thekson ai.
Ardhja e sezonit të verës po hap një numër të madh vendesh pune në Adriatik, ku, sipas vlerësimeve, do të nevojiten rreth 95,000 punëtorë sezonalë në turizëm. pjesa më e madhe e nevojave lidhet me Kroacinë, ku pritet të punësohen rreth 70,000 persona, ndërsa 25,000 vende pune shtesë do të hapen në Mal të Zi.
Kërkesa më e madhe në tregun e punës është për kuzhinierë, kamerierë dhe asistentë kuzhine, por edhe recepsionistë, pastruese, animatorë , punëtorë mirëmbajtjeje të objekteve.
Pagat ndryshojnë në varësi të punës dhe përvojës, me paga që variojnë nga rreth 900 euro deri në 3,000 euro në muaj, ku shefat e kuzhinës fitojnë të ardhurat më të larta. Përpara sezonit të ri turistik, pritjet e punëtorëve vazhdojnë të rriten. Kroatët presin, mesatarisht, një minimum prej 1,518 eurosh neto në muaj për punë sezonale këtë vit, që është një rritje prej 9% krahasuar me 1,390 eurot e vitit të kaluar, sipas të dhënave nga portali MojPosao.
Institucionet e Bashkimit Evropian e njohën problemin e fshehjes së pagave dhe miratuan një direktivë sipas së cilës Kroacia duhet të prezantojë transparencë të plotë në njoftimet për punë deri më 7 qershor 2026. Punëdhënësit do të duhet të publikojnë pagën ose diapazonin e saj, kandidatët do ta kenë këtë informacion para intervistës së parë dhe punëdhënësit nuk do të lejohen të pyesin se cila ishte paga në punën e mëparshme. Një nga qëllimet e direktivës është ta bëjë më të lehtë shikimin e pabarazisë në paga midis burrave dhe grave në të njëjtat pozicione.
Sipas të dhënave nga Ministria e Brendshme e Republikës së Kroacisë, vitin e kaluar u lëshuan 52,858 leje pune në turizëm dhe mikpritje, që është 6 për qind më pak se në vitin 2024. Numri i përgjithshëm i lejeve të lëshuara në të gjithë sektorët ra me 17 për qind – hera e parë pas pesë vitesh rritjeje të vazhdueshme.
Pavarësisht kësaj, turizmi shënoi rënien më të vogël midis pesë sektorëve me më shumë leje të lëshuara dhe për herë të parë u ngrit në vendin e parë për sa i përket numrit të lejeve të punës të lëshuara. Në vitin 2025, numri më i madh i punëtorëve të huaj në të gjithë sektorët erdhi nga Bosnja dhe Hercegovina (32,000), Serbia (24,000), Maqedonia e Veriut (12,000), Nepali (31,000), India (15,000) dhe Filipinet (18,000), me numrin e punëtorëve nga Filipinet që u rrit me deri në 20 për qind krahasuar me vitin 2024.
Është interesante se, në një anketë nga portali MojPosao, punëtorët sezonalë të ardhshëm e renditën pagën si përparësinë e tyre të tretë , pas të ardhurave të sigurta dhe akomodimit të siguruar. Ditët e lira dhe orët e punës gjithashtu kanë pak më pak peshë, ashtu si edhe vetë vendndodhja e punës.
Kur bëhet fjalë për anët negative të punës sezonale, punëtorët e renditën akomodimin në krye, me 42 për qind që përmendën kushtet e papërshtatshme ose faktin që akomodimi nuk ofrohet fare si disavantazhi më i madh. Kjo pasohet nga kohëzgjatja e kufizuar e punëve sezonale, të cilën 41 për qind e të anketuarve e përmendën si një sfidë kryesore. (koha.mk)
