Në mungesë të opsioneve të pastra ushtarake, vëmendja po zhvendoset drejt ndërhyrjeve kibernetike dhe mbështetjes informative. Ide të tilla si rikthimi i aksesit në internet ose përdorimi masiv i shërbimeve satelitore si Starlink duken më pak përshkallëzuese, por edhe më pak vendimtare
Deklaratat e fundit të Donald Trump, sipas të cilave Shtetet e Bashkuara janë të gatshme të ndihmojnë protestuesit në Iran dhe nuk përjashtojnë përdorimin e forcës ushtarake, kanë ngritur pritshmëri të larta, por edhe dilema serioze mbi realitetin. Pas retorikës së fortë, qëndron një situatë shumë më e ndërlikuar, ku opsionet amerikane janë të kufizuara dhe rreziqet të mëdha.
Në dallim nga periudha të mëparshme, SHBA-të aktualisht kanë një prani të reduktuar ushtarake në Lindjen e Mesme. Mungesa e aeroplanmbajtëseve amerikane në rajon dhe tërheqja graduale e forcave gjatë muajve të fundit nënkuptojnë se çdo ndërhyrje ushtarake do të kërkonte përgatitje të reja, koordinim me aleatët dhe përdorimin e bazave në vende të treta, si Katari, Bahrejni apo Arabia Saudite. Kjo jo vetëm që do të kërkonte leje politike nga këto shtete, por do t’i ekspozonte ato ndaj kundërpërgjigjeve iraniane. Teherani e ka bërë të qartë se çdo sulm ndaj territorit të tij do të shoqërohej me goditje ndaj interesave dhe bazave amerikane në rajon. Edhe nëse SHBA-të do të vendosnin të përdornin forcën, pyetja thelbësore mbetet: cili do të ishte objektivi? Protestat në Iran nuk janë të përqendruara në një qytet apo zonë të vetme, por janë të shpërndara në gjithë vendin. Ndërkohë, represioni shtetëror zhvillohet në mënyrë të decentralizuar.
Goditjet ajrore ndaj objekteve ushtarake apo infrastrukturore do të kishin ndikim të kufizuar mbi dinamikën e protestave, ndërsa rreziku për viktima civile në zonat urbane do të ishte i lartë. Për më tepër, historia tregon se sulmet e jashtme shpesh forcojnë narrativën e regjimeve autoritare, duke i paraqitur protestat si të nxitura nga jashtë.
Edhe pse Irani ka pësuar humbje të konsiderueshme ushtarake gjatë përplasjes së fundit me Izraelin dhe sistemet e tij të mbrojtjes ajrore janë vënë në provë, regjimi mbetet funksional. Garda Revolucionare, shërbimet e sigurisë dhe aparati shtetëror vazhdojnë të veprojnë në mënyrë të koordinuar. Sipas shumë analistëve, regjimi iranian nuk shfaq shenja të menjëhershme kolapsi. Përkundrazi, ai ka treguar se është i gatshëm të përdorë dhunë ekstreme për të ruajtur kontrollin, pa treguar “vija të kuqe” në shtypjen e protestave. Një nga skenarët më radikalë që përmendet në qarqe analitike është goditja direkte ndaj udhëheqësit suprem, Ajatollah Ali Khamenei. Ushtarakisht, një operacion i tillë mund të jetë i realizueshëm, por politikisht dhe ligjërisht do të përbënte një përshkallëzim të jashtëzakonshëm.
Vrasja e udhëheqësit të një shteti sovran do të hapte precedent të rrezikshëm, do të nxiste hakmarrje të drejtpërdrejtë dhe nuk do të garantonte ndryshim regjimi. Për më tepër, Irani ka përgatitur mekanizma pasardhjeje, duke reduktuar rrezikun e kaosit institucional.
Në mungesë të opsioneve të pastra ushtarake, vëmendja po zhvendoset drejt ndërhyrjeve kibernetike dhe mbështetjes informative. Ide të tilla si rikthimi i aksesit në internet ose përdorimi masiv i shërbimeve satelitore si Starlink duken më pak përshkallëzuese, por edhe më pak vendimtare. Ekspertët paralajmërojnë se ndërprerja e energjisë apo shërbimeve civile do të dëmtonte kryesisht popullsinë, ndërsa rritja e qasjes në informacion nuk përkthehet domosdoshmërisht në ndalim të dhunës shtetërore. Premtimi i Trump se “ndihma është rrugës” për protestuesit iranianë përballet me një realitet të ashpër strategjik. SHBA-të kanë pak instrumente që mund të ndryshojnë rrjedhën e ngjarjeve pa rrezikuar një përshkallëzim rajonal ose pa prodhuar pasoja të paparashikueshme.
Në këtë fazë, mbështetja morale dhe presioni diplomatik mbeten mjetet më të sigurta, por edhe më pak efektive. Hendeku mes retorikës politike dhe asaj që realisht mund të arrihet në terren mbetet i thellë dhe pikërisht aty qëndron dilema kryesore e Washingtonit.
